Gevaarlijke stoffen

Als je werkt met gevaarlijke stoffen, kun je ziek worden of zelfs overlijden. Elk jaar overlijden er 3.000 mensen in Nederland, omdat ze tijdens het werk zijn blootgesteld aan gevaarlijke stoffen. Nog meer werkenden worden er ziek door. De Arbowet schrijft voor dat je werkgever je moet beschermen tegen de risico’s. Zelf kun je ook de nodige veiligheidsmaatregelen nemen. We vertellen je daar graag meer over.

Over werken met gevaarlijke stoffen

Onder gevaarlijke stoffen vallen alle stoffen die mogelijk gevaar opleveren voor jouw veiligheid en gezondheid. Deze stoffen kunnen zijn verwerkt in verpakte producten, zoals verf, kit, bestrijdingsmiddel, schoonmaakmiddel of smeermiddel. Ook kunnen gevaarlijke stoffen vrijkomen, tijdens je werkzaamheden. Denk daarbij aan lasrook, hout- en kwartsstof en dieselmotoremissie. Gevaarlijke stoffen zijn onder andere:

  • stoffen die ontplofbaar zijn;
  • giftige stoffen;
  • kankerverwekkende- en mutagene stoffen;
  • stoffen die de vruchtbaarheid of het ongeboren kind schaden.

Maatregelen werkgever

Je werkgever heeft een zorgplicht. Dit betekent dat hij moet zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Hij moet je beschermen tegen de risico’s van werken met gevaarlijke stoffen. Om dit te garanderen, moet je werkgever zich volgens de wet houden aan gezondheids- en veiligheidsvoorschriften. Hij is verplicht:

  • Een Risico- inventarisatie en evaluatie (RI&E) voor gevaarlijke stoffen op te stellen. Dit plan omschrijft de risico’s van het werken met gevaarlijke stoffen en de maatregelen die je werkgever treft om te voorkomen dat je ziek wordt;
  • Een individueel blootstellingsregister per werknemer bij te houden. Dit geeft de werknemer inzicht met welke gevaarlijke stoffen hij werkt;
  • Je te voorzien van persoonlijke beschermingsmiddelen om je werk veilig te kunnen uitvoeren. Denk daarbij aan maskers of beschermende kleding;
  • Elke werknemer die werkt met gevaarlijke stoffen optimaal te informeren over de gevaren.
  • Aparte maatregelen te treffen voor jongeren, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven.

Wettelijke grenswaarden

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft een lijst met wettelijke grenswaarden opgesteld voor gevaarlijke stoffen. Grenswaardes zijn concentratieniveaus van een gas, damp, aerosol, vezel of stof in de lucht op de werkplek. Deze waardes vertellen of de blootstelling aan gevaarlijke stoffen niet te hoog is. Blijft de concentratie van gevaarlijke stoffen beneden de grenswaarde, dan is de werknemer dus voldoende beschermd. Is de concentratie hoger dan de grenswaarde, dan is de werkgever verplicht de concentratie te verlagen. Grenswaarden scheppen dus duidelijkheid over wat een toelaatbare blootstelling is. Daarnaast bieden grenswaarden houvast aan de Nederlandse Arbeidsinspectie bij de handhaving.

Private grenswaarden

Voor de meeste stoffen zijn geen wettelijke grenswaarden opgesteld. In dat geval is de werkgever verplicht om zelf een grenswaarde te bepalen, ook wel publieke grenswaarde genoemd. Vraag bij het ontbreken aan wettelijke grenswaarden, je werkgever wat de grenswaarden zijn voor de stoffen waar jij mee werkt.

Maatregelen werknemer

Als werknemer kun je ook het nodige doen om jezelf te beschermen tegen het werken met gevaarlijke stoffen. Draag de benodigde persoonlijke beschermingsmiddelen die je werkgever verstrekt consequent en onderhoudt het goed. Volg de instructies van je leidinggevende over hoe je met het product werkt goed op. Trek verontreinigde kleding uit voor het eten. En was je handen geregeld. Maar bovenal, weet met welk product je werkt. Met de juiste product- en verwerkingskennis, reduceer je de veiligheidsrisico’s voor jezelf.

Gevaarlijke stoffen herkennen

Op het etiket van gevaarlijke stoffen staan gevaarpictogrammen. De gevaarspictogrammen duiden het gevaar met een plaatje, eventueel voorzien van een signaalwoord zoals gevaar. Een vlam geeft bijvoorbeeld aan dat het product (licht) ontvlambaar is, zoals aerosolen, vloeistoffen en vaste stoffen. Pictogrammen met een explosie, vertellen je dat het product kan ontploffen bij verhitting. En compleet overzicht van de gevaarspictogrammen vind je hier.

H + P zinnen

Op etiketten van gevaarlijke stoffen staan ook H- en P-zinnen. De H staat voor het Engelse woord hazard en geeft de gevaaraanduiding aan. De P staat voor het Engelse woord precaution en wijst op de voorzorgsmaatregelen.

Ontbreken van belangrijke informatie

Volgens Europese regels voor het werken met gevaarlijke stoffen (REACH) moeten producenten én verkopers weten welke gevaarlijke stoffen in producten zitten. Een etiket op de verpakking van een gevaarlijke stof, geeft de eerste informatie die nodig is om er zonder risico’s mee te werken. Als een etiket ontbreekt op de verpakking, moet de werkgever direct contact opnemen met de leverancier. Naast een etiket moet de leverancier vaak een veiligheidsinformatieblad leveren. Daarop staat wat de risico’s zijn van de gevaarlijke stoffen, wat er precies in zit en hoe je veilig met het product werkt.

Veiligheidsinformatiebladen zijn niet altijd even goed op orde. Met de VIB-check van Inspectie SZW controleer je snel of het veiligheidsblad aan de belangrijkste eisen voldoet, die een veilig en gezonde werkomgeving garanderen.

Verder lezen

Agressie op het werk

Zo voorkom je agressie, of ga je ermee om als het gebeurt.

Arbodienst

De arbodienst helpt bij ziekteverzuim en arbeidsomstandigheden.

Arbowetgeving

Lees meer over je rechten en plichten uit de Arbowet.

Beroepsziekten

Ben je ziek geworden door het werk? Dan lijd je misschien aan een beroepsziekte.

Code rood

Wat als door weeralarm code rood je werk vervalt?

Discriminatie op het werk

Wat je werkgever moet doen en wat jij kan doen om discriminatie...

Gelijke beloning voor hetzelfde werk

Een goed loon voor het werk dat je doet is belangrijk. Het is ook...

Goed werkgeverschap

Goed werkgeverschap zorgt ervoor dat jij met plezier je werk kan doen.

Intimidatie op het werk

Hoe herken en meld je intimidatie op de werkvloer?

Liefde op de werkvloer

Waar moet je rekening mee houden en wanneer mag je werkgever ingrijpen?

Pesten op het werk

Word jij of je collega gepest? Dit is wat je kunt doen.

Risico-inventarisatie en -evaluatie

Wat is een risico-inventarisatie en -evaluatie?

Rugklachten door werk

Veel mensen hebben last van rugpijn door werk. Maar hoe voorkom je het?

Scheiden en werk

Ervaar je stress of concentratieproblemen? Lees wat je kunt doen.

Vertrouwenspersoon

Een vertrouwenspersoon helpt je bij ongewenst gedrag op het werk.

Werk en privacy

Hoe wordt jouw privacy beschermd?

Werkdruk

Zo zorg je voor minder werkdruk en een gezonder werkleven

Werkende mantelzorger

Zorg en werk combineren is niet makkelijk. Deze hulp is er voor jou.

Werkgeluk

Meer werkgeluk willen we allemaal. Maar hoe vergroot je het?

Werkstress

Handvatten om stress te herkennen en te voorkomen dat je uitvalt.

Sluit je nu aan

Word vandaag nog lid van CNV. We helpen je met al je vragen over werk en inkomen. En komen op voor jouw belangen als werknemer. Samen staan we sterk.

  • Hulp bij je belastingaangiftes
  • Advies bij vragen over je werk en inkomen
  • Ondersteuning bij een arbeidsconflict